Doe dit niet als je een koelkast schoonmaakt

De koelkast is een van de meest gebruikte plekken in huis. Er gaat dagelijks voedsel in en uit, er liggen restjes, rauwe producten en etenswaren die snel bederven. Juist daarom is het belangrijk om hem regelmatig schoon te maken. Maar veel mensen maken daarbij fouten die de levensduur van de koelkast verkorten of de voedselveiligheid in gevaar brengen. Denk aan het gebruik van bleekmiddel op alle oppervlakken, het schrobben met een schuursponsje of het direct terugzetten van eten zonder de koelkast te drogen. In dit artikel ontdek je wat je beter niet kunt doen en wat je in plaats daarvan wel veilig kunt gebruiken.

Gebruik geen agressieve chemicaliën of oplosmiddelen

Een van de grootste fouten is het gebruik van oplosmiddelhoudende schoonmaakmiddelen, bleekmiddel of andere agressieve chemicaliën in de koelkast. Deze middelen kunnen plastic onderdelen aantasten, geuren achterlaten en zelfs dampen afgeven die in voedsel trekken. De USDA adviseert om oplosmiddelhoudende reinigers en schuurmiddelen te vermijden. Gebruik in plaats daarvan warm water met een milde afwasmiddel of een sopje van warm water en zeep. Dat is effectief genoeg voor de meeste vervuiling en veilig voor oppervlakken die met eten in aanraking komen.

Bleekmiddel kan in sommige gevallen nodig zijn na een voedselgerelateerde besmetting, maar alleen volgens specifieke instructies van officiële instanties. Gebruik het niet standaard en laat het nooit achter op oppervlakken waar voedsel direct mee in contact komt. Spoel altijd goed na met schoon water en droog de koelkast daarna zorgvuldig.

Vermijd schuursponsjes en harde borstels

Een schuursponsje of staalborstel lijkt handig voor aangekoekte resten, maar het beschadigt de binnenwanden van de koelkast. Krassen in plastic of coating worden plekken waar bacteriën zich gemakkelijk nestelen. Bovendien kan vocht in de krasjes trekken, wat tot schimmel of roest kan leiden. Gebruik daarom een zachte doek of spons. Voor moeilijke plekken kun je een tandenborstel gebruiken, maar ook die moet zacht zijn.

Ook schuurmiddelen zoals poeders met korrels zijn geen goed idee. Ze laten microscopisch kleine krasjes achter die je met het blote oog niet ziet, maar die wel vuil vasthouden. Een mild sopje en wat geduld werken beter en veiliger.

Zet geen warm eten in de koelkast

Warm eten in de koelkast zetten is een veelgemaakte fout. Het verhoogt de temperatuur in de koelkast, waardoor andere etenswaren sneller bederven. Bovendien kan condens ontstaan, wat weer een voedingsbodem is voor bacteriën en schimmel. Laat restjes eerst afkoelen tot kamertemperatuur en zet ze dan in een afgesloten bakje in de koelkast. Dit houdt de temperatuur stabiel en voorkomt onnodige schoonmaakklussen.

Maak de koelkast niet te vol

Een overvolle koelkast belemmert de luchtcirculatie. Koude lucht moet vrij kunnen stromen om alles gelijkmatig te koelen. Als je de koelkast propt, ontstaan warme plekken waar bacteriën zich sneller vermenigvuldigen. De WHO adviseert om de koelkast niet te vol te laden en voedsel goed af te sluiten. Zo voorkom je ook dat sappen van rauw vlees op andere producten lekken, wat kruisbesmetting veroorzaakt.

Bewaar rauw vlees, vis en gevogelte altijd in een afgesloten bakje of op een bord met een deksel, liefst op de onderste plank. Zo kunnen sappen niet op groenten of bereid eten druppelen. Ruim etenswaren die over datum zijn direct op en controleer wekelijks de inhoud van de koelkast.

Laat de koelkast niet nat achter

Na het schoonmaken is het belangrijk om de koelkast goed te drogen. Vochtige oppervlakken zijn ideaal voor bacteriën en schimmel. Neem alle wanden, planken en laden droog met een schone doek. Laat de deur even open staan zodat restvocht kan verdampen. Zet pas daarna het eten terug. Een droge koelkast blijft langer fris en vermindert de kans op geurtjes.

Vergeet de deurrubbers en afvoer niet

De rubbers van de deur en het afvoergaatje achterin de koelkast zijn vaak vergeten plekken. In de rubbers hoopt zich vuil en schimmel op, wat de deur slecht laat sluiten en energie verspilt. Maak ze schoon met een sopje en een wattenstaafje of tandenborstel. Het afvoergaatje kan verstopt raken met etensresten; spoel het door met wat warm water. Een verstopte afvoer zorgt voor vochtophoping en slechte geuren.

Gebruik geen kokend water

Kokend water kan plastic onderdelen vervormen of barsten. Gebruik lauw tot warm water, niet heter dan je hand kan verdragen. Voor hardnekkige vlekken kun je een pasta van baking soda en water maken, maar wrijf voorzichtig en spoel goed na. Baking soda is mild en veilig, maar laat geen residu achter dat eten kan beïnvloeden.

Wat te doen bij een voedselgerelateerde besmetting

Als er een terugroepactie is geweest of als er rauw vlees heeft gelekt, is extra zorg nodig. De CDC adviseert om de koelkast grondig schoon te maken met warm zeepsop en daarna eventueel een desinfecterende oplossing te gebruiken volgens de instructies. Gooi besmet voedsel weg, maak alle oppervlakken schoon en droog ze goed af. Gebruik geen bleekmiddel op poreuze oppervlakken en spoel altijd na met schoon water.

Voor dagelijks onderhoud is warm water met een milde zeep voldoende. Bewaar geen schoonmaakmiddelen in de koelkast en zorg dat kinderen en huisdieren niet bij de middelen kunnen.

Vergelijk: veilige en onveilige schoonmaakmethoden

Met deze richtlijnen voorkom je de meest voorkomende fouten. Een schone koelkast is niet alleen prettig, maar ook belangrijk voor de veiligheid van je eten. Neem de tijd, gebruik de juiste middelen en maak het niet te ingewikkeld.

Bronnen

1. fda.gov — Cleaning (Food Safety for Moms-to-Be) | FDA
2. cdc.gov — How to Clean Your Refrigerator Because of a Food Recall | Food Safety | CDC
3. who.int — Public health advice on food safety during summer
4. food.unl.edu — Refrigerator and Freezer Storage | UNL Food | Nebraska