Waarom je deurklinken vaker moet schoonmaken dan je denkt

Een deurklink is een ideaal overdrachtspunt. Je handen raken talloze oppervlakken aan: toetsenborden, telefoons, geld, winkelwagens, leuningen in het openbaar vervoer. Vervolgens pak je de klink van je voordeur, badkamerdeur of keukendeur vast. Zo kunnen micro-organismen van de ene plek naar de andere reizen. Onderzoeken tonen aan dat deurklinken tot de zogenaamde high-touch surfaces behoren: oppervlakken die frequent door meerdere personen worden aangeraakt. De CDC noemt deurklinken expliciet als voorbeeld van dergelijke oppervlakken. De WHO adviseert zelfs om deur- en raamgrepen prioriteit te geven bij het desinfecteren in niet-zorgomgevingen. Universiteiten zoals die van Washington, Albany en Princeton hebben deurklinken opgenomen in hun dagelijkse schoonmaakprotocollen. Kortom: deurklinken zijn geen detail, ze zijn een schakel in de hygiëneketen van alledag.

Waarom deurklinken zo snel vuil worden

Een deurklink wordt vaak aangeraakt zonder dat we erbij stilstaan. Denk aan een gezin van vier personen: iedereen gaat meerdere keren per dag door dezelfde deuren. Reken maar uit: de voordeur, de badkamerdeur, de deur van het toilet, de keukendeur, de slaapkamerdeuren. Bij elkaar kan een enkele klink tientallen keren per dag worden vastgepakt. Daarbij komt dat handen niet altijd schoon zijn. Na het niezen, hoesten, neus snuiten of het aanraken van rauwe kip kunnen er bacteriën en virussen op de huid achterblijven. Die geven we vervolgens door aan de klink. Sommige micro-organismen kunnen op harde oppervlakken enige tijd overleven, afhankelijk van het type kiem en de omstandigheden. Zo wordt de klink een stil doorgeefluik.

Daarnaast zorgt het materiaal van de klink voor extra uitdagingen. Metalen klinken, vooral die van messing of roestvrij staal, kunnen vingerafdrukken en vetsporen vasthouden. Kunststof klinken kunnen juist krassen krijgen waarin vuil zich ophoopt. Houten klinken zijn poreus en nemen vocht en olie op. En klinken met een ruw oppervlak of met sierstukken zijn lastiger grondig te reinigen dan gladde, eenvoudige modellen. Ook de plek maakt uit: een klink aan de buitenkant van de voordeur krijgt te maken met regen, straatvuil en uitlaatgassen, terwijl een klink in de badkamer vochtig blijft en sneller schimmel kan ontwikkelen.

Hoe vaak moet je deurklinken eigenlijk schoonmaken?

Er is geen wettelijk voorschrift voor huishoudens, maar de logica is simpel: hoe vaker een klink wordt aangeraakt, hoe vaker je hem moet reinigen. Voor een gemiddeld huishouden is een grondige schoonmaak van de meest gebruikte klinken – voordeur, badkamer, toilet en keuken – minimaal één keer per week aan te raden. In periodes van verkoudheid, griep of andere infectieziekten is het verstandig om dat dagelijks te doen. Ook bij ziekte in huis, of wanneer er bezoek is geweest dat mogelijk besmettelijk was, kun je de klinken extra onder handen nemen. Voor minder vaak gebruikte deuren, zoals een logeerkamer of berging, volstaat eens per maand. Buitenklinken kunnen vaker vuil worden door weersinvloeden; neem die bijvoorbeeld wekelijks mee in je schoonmaakronde.

De CDC adviseert om high-touch surfaces regelmatig schoon te maken en te desinfecteren, vooral wanneer er zieken in huis zijn. De WHO benadrukt dat deur- en raamgrepen prioritair zijn bij het desinfecteren. Universiteiten zoals Albany en Princeton hebben deurklinken opgenomen in hun dagelijkse schoonmaakprotocollen. Hoewel die richtlijnen voor instellingen zijn, geven ze een goede indicatie: deurklinken verdienen meer aandacht dan ze meestal krijgen.

Zo pak je het aan: effectief schoonmaken zonder agressieve middelen

Je hebt geen dure of agressieve chemicaliën nodig om deurklinken hygiënisch schoon te krijgen. Een paar eenvoudige huishoudmiddelen en een goede werkwijze zijn voldoende. Het belangrijkste is dat je eerst reinigt en daarna pas desinfecteert, als dat nodig is. Reinigen verwijdert vuil, vet en een deel van de micro-organismen. Desinfecteren doodt achterblijvende kiemen. Voor dagelijks onderhoud is reinigen meestal genoeg; desinfecteren is vooral zinvol tijdens ziekte of in drukke periodes.

Wat heb je nodig?

• Een zachte doek of microvezeldoekje
• Lauw water met een beetje mild schoonmaakmiddel of zeep
• Eventueel een desinfecterend middel dat geschikt is voor het materiaal van je klink
• Een droge doek om na te drogen
• Watjes of een wattenstaafje voor moeilijk bereikbare hoekjes

Werkwijze voor een grondige schoonmaak

1. Verwijder eerst los vuil met een droge doek of een stofzuiger met zachte borstel.
2. Maak een sopje van lauw water en een beetje mild schoonmaakmiddel.
3. Dompel een zachte doek in het sopje, wring goed uit en veeg de klink en de directe omgeving (deurblad rond de klink, deurstijl) af.
4. Let op de overgangen en schroefjes; daar hoopt zich vaak vuil op.
5. Neem de klink daarna af met een schone, vochtige doek zonder zeep om zeepresten te verwijderen.
6. Droog de klink direct goed af met een droge doek. Zo voorkom je watervlekken en roest.
7. Wil je desinfecteren, gebruik dan een middel dat veilig is voor het materiaal. Laat het volgens de aanwijzingen inwerken en veeg daarna na met water of laat het drogen.

Voor klinken met een ruw oppervlak of sierstukken kun je een wattenstaafje gebruiken om in de groeven te komen. Bij koperen of messing klinken die kunnen aanslaan, kun je een speciaal poetsmiddel gebruiken, maar test altijd eerst op een onopvallende plek. Gebruik nooit schuurmiddelen of agressieve oplosmiddelen, want die kunnen krassen veroorzaken of de beschermlaag aantasten.

Verschillende materialen, verschillende aanpak

Niet elke deurklink is hetzelfde. Het materiaal bepaalt hoe je hem het beste kunt schoonmaken en welke middelen je beter kunt vermijden. Hieronder een overzicht van de meest voorkomende materialen en de bijbehorende aandachtspunten.

Kies bij desinfectie altijd een middel dat veilig is voor het materiaal. Chloor kan bijvoorbeeld corrosie veroorzaken op metaal, terwijl alcohol hout kan uitdrogen. Lees daarom altijd het etiket van het product dat je gebruikt.

Fouten die je beter kunt vermijden

Veel mensen maken deurklinken schoon met een allesreiniger en een doekje, maar er zijn een paar veelgemaakte fouten die de hygiëne juist kunnen ondermijnen. Hieronder de belangrijkste.

• Alleen het handvat aanraken en niet de omgeving. Het deel van de deur rond de klink, de deurstijl en de schroefjes worden vaak overgeslagen, terwijl daar ook kiemen zitten.
• Te nat werken. Vooral bij houten en gelakte klinken kan overtollig water schade veroorzaken. Wring de doek goed uit.
• Vergeten af te drogen. Natte klinken trekken vuil aan en kunnen gaan roesten of vlekken.
• Een desinfectiemiddel gebruiken zonder eerst te reinigen. Desinfectie werkt minder goed als er nog vuil op het oppervlak zit.
• Hetzelfde doekje hergebruiken zonder te wassen. Een vuil doekje verspreidt juist kiemen. Gebruik bij voorkeur een schoon doekje of was het na gebruik op hoge temperatuur.
• Vergeten de klinken mee te nemen in het schoonmaakritme. Omdat ze zo vanzelfsprekend zijn, worden ze vaak overgeslagen. Zet ze daarom bewust op je lijstje.

Een andere valkuil is het gebruik van agressieve middelen die het oppervlak aantasten. Krassen en putjes maken het juist moeilijker om de klink goed schoon te houden. Kies daarom altijd voor een milde aanpak en grijp alleen naar desinfectie als dat echt nodig is.

Extra aandachtspunten in huis

Deurklinken staan niet op zichzelf. Ze maken deel uit van een groter netwerk van veel aangeraakte oppervlakken. Denk aan lichtschakelaars, kranen, handgrepen van keukenkastjes, de afstandsbediening en de telefoon. Als je de klinken schoonmaakt, is het verstandig om die andere contactpunten meteen mee te nemen. Zo voorkom je dat kiemen van de ene plek naar de andere blijven reizen. Vooral in de badkamer en het toilet is dat belangrijk: na het doorspoelen en handen wassen raak je de klink weer aan. Zorg daarom dat er altijd een schone handdoek hangt en dat de klink zelf ook regelmatig een beurt krijgt.

In huizen met jonge kinderen, ouderen of mensen met een verminderde weerstand is extra hygiëne rond deurklinken geen overbodige luxe. Kinderen raken van alles aan en stoppen hun handen in hun mond; ouderen kunnen minder weerstand hebben. Door de klinken vaker schoon te maken, verklein je de kans dat ziektekiemen zich via die route verspreiden. Ook huisdieren kunnen een rol spelen: ze raken deuren aan met hun neus of poten, of ze likken aan klinken. Hoewel dit geen grote bron van besmetting hoeft te zijn, is het een reden te meer om de klinken regelmatig af te nemen.

Praktische gewoontes die het verschil maken

Je hoeft geen ingewikkeld schema te volgen om deurklinken hygiënisch te houden. Een paar eenvoudige gewoontes zijn voldoende. Neem bijvoorbeeld de gewoonte om bij het schoonmaken van de badkamer standaard ook de klink en de lichtschakelaar mee te nemen. Of zet een pakje desinfecterende doekjes in de buurt van de voordeur voor als er bezoek is geweest dat verkouden was. Was je handen regelmatig, zeker na het toiletbezoek, na het niezen of hoesten, en voordat je eten klaarmaakt. Door handhygiëne te combineren met een schone klink, doorbreek je de keten van besmetting op twee punten.

Vergeet ook de buitenkant van je voordeur niet. De klink aan de straatkant wordt vaak vergeten, terwijl daar juist veel handen aan komen: bezorgers, bezoek, huisgenoten die thuiskomen. Neem die klink wekelijks mee met een vochtige doek en een beetje zeep. Bij regenachtig weer kan hij extra vies worden; een extra veeg kan dan geen kwaad.

Als er iemand in huis ziek is, is het verstandig om de klinken dagelijks schoon te maken en te desinfecteren. Gebruik daarvoor een middel dat veilig is voor het materiaal en laat het goed inwerken volgens de aanwijzingen. Was daarna je handen en laat de klink goed drogen. Zo voorkom je dat andere huisgenoten besmet raken via de deurklink.

Deurklinken zijn misschien klein, maar ze spelen een grote rol in de dagelijkse hygiëne. Door ze vaker schoon te maken dan je gewend bent, verklein je de kans dat ziektekiemen zich via die route verspreiden. Het kost weinig tijd, maar het levert een schoner en gezonder huis op. Neem ze mee in je wekelijkse schoonmaakronde en grijp tijdens ziekteperiodes naar een desinfecterend middel. Zo blijf je niet alleen de deur, maar ook je gezondheid de baas.

Bronnen

1. cdc.gov — When and How to Clean and Disinfect a Facility | Water, Sanitation, and Environmentally Related Hygiene (WASH) | CDC
2. who.int — Coronavirus disease (COVID-19): Cleaning and disinfecting surfaces in non-health care settings
3. depts.washington.edu — Infection Prevention and Control