Zo verwijder je een oude geur uit plastic bakjes

Plastic is poreus. Dat betekent dat het kleine hoeveelheden van wat erin heeft gezeten kan opnemen. Vet en geurstoffen dringen in het oppervlak en blijven daar hangen, ook als het bakje er schoon uitziet. Afwassen met warm water en afwasmiddel haalt het meeste vuil weg, maar pakt niet altijd de geurdeeltjes die dieper in het plastic zijn getrokken. Daarom ruikt een bakje na de vaatwasser soms nog steeds naar gisteren.

De goede nieuws: je hebt meestal geen dure schoonmaakmiddelen nodig. Baking soda (natriumbicarbonaat) en azijn zijn de twee middelen die in vrijwel elke keuken staan en die in de praktijk het beste werken tegen oude geuren in plastic. Hieronder lees je precies hoe je ze gebruikt, wat je wel en niet moet doen, en wanneer een bakje echt niet meer te redden is.

Waarom plastic geuren vasthoudt

Plastic bakjes voor voedsel zijn gemaakt van materialen die van nature niet volledig dicht zijn. Op microscopisch niveau zitten er kleine openingen en oneffenheden in het oppervlak. Vet uit bijvoorbeeld curry, soep met ui en knoflook, of vis trekt daarin. Geurstoffen uit die vetten blijven achter, zelfs nadat je het bakje hebt afgewassen.

Hoe langer een sterk ruikend gerecht in het bakje heeft gezeten, hoe dieper de geur kan doordringen. Ook krassen van messen, vorken of een schuurspons zorgen voor extra plekjes waar geur zich kan nestelen. Daarom ruikt een oud bakje met krassen vaak sterker dan een nieuw bakje dat hetzelfde eten bevatte.

Een bijkomend probleem is dat sommige geuren pas vrijkomen als het plastic weer vochtig of warm wordt. Je ruikt het bakje dan niet als het droog in de kast staat, maar wel zodra je er iets warms in doet. Dat maakt het lastig om te beoordelen of een bakje echt schoon is.

Eerst goed voorspoelen en afwassen

Voordat je met baking soda of azijn aan de slag gaat, is het belangrijk dat het bakje vrij is van voedselresten en vet. Anders kan het middel niet goed bij de geur komen en verspil je het effect.

Gebruik warm water en een normale afwasmiddel. Spoel het bakje eerst om, zodat losse resten verdwijnen. Was daarna de binnenkant goed uit, ook de hoeken en de rand. Gebruik een zachte spons of borstel; een schuurspons kan krassen maken en dat maakt het probleem op termijn juist erger.

Laat het bakje daarna niet direct dicht in de kast staan. Zet het eerst open te drogen, zodat vocht kan verdwijnen. Een vochtig bakje in een afgesloten kast is een ideale plek voor geurtjes om te blijven hangen.

Baking soda als belangrijkste middel tegen oude geur

Baking soda is het meest genoemde en meest betrouwbare middel tegen hardnekkige geuren in plastic. Het werkt als een milde, licht schurende stof die geurdeeltjes bindt en tegelijk voorzichtig vuil losmaakt. Je kunt het op twee manieren gebruiken: als scrub of als weekoplossing.

Baking soda-scrub voor een hardnekkige geur

Maak een pasta van baking soda en een beetje water. Het moet een dikke, net smeerbare massa worden, niet te nat. Wrijf die pasta met je vingers of een zachte spons over de binnenkant van het bakje. Let extra op de hoeken, de randen en eventuele krassen.

Laat de pasta een tijdje zitten. Hoe langer je het laat intrekken, hoe meer kans het heeft om geurdeeltjes te binden. Daarna spoel je het bakje grondig uit met warm water. Herhaal dit zo nodig een paar keer als de geur nog niet helemaal weg is.

Weekoplossing met baking soda

Een andere aanpak is het bakje vullen met warm water en baking soda. Een veelgebruikte verhouding is ongeveer een theelepel baking soda per kopje water. Laat het bakje een nacht staan, of in elk geval een paar uur. Daarna weggooien, goed uitspoelen en laten drogen.

Deze methode werkt vooral goed als de geur minder sterk is of als je het bakje niet steeds opnieuw wilt scrubben. Voor echt hardnekkige geuren kun je de scrub en de weekmethode combineren.

Azijn als tweede krachtig middel

Azijn is een zuur en werkt anders dan baking soda. Het neutraliseert bepaalde geurstoffen en kan helpen bij luchtjes die door baking soda alleen niet verdwijnen. Vooral bij vis, uien en kruiden wordt azijn vaak genoemd als effectief huismiddel.

Vul het bakje met pure azijn of met een mengsel van azijn en water. Laat het een paar uur tot een nacht staan. Giet het daarna weg en spoel het bakje goed uit. De azijnlucht verdwijnt meestal vanzelf als het bakje goed droogt.

Gebruik azijn niet op elk plastic. Sommige soorten kunnen er dof van worden of juist beschadigen bij langdurig contact. Test het daarom eerst op een klein plekje, zeker bij dun of flexibel plastic.

Baking soda en azijn combineren

Veel mensen combineren baking soda en azijn in één bakje. Dat geeft een bruisreactie, maar het effect is vooral het schurende van de baking soda plus het neutraliserende van de azijn. Doe eerst baking soda in het bakje, voeg daarna azijn toe en laat het even staan. Spoel daarna goed uit.

Let op: door de reactie kan het mengsel gaan schuimen en over de rand lopen. Zet het bakje daarom in de gootsteen of op een schaal. Gebruik niet te veel azijn in één keer, want dan kan het plastic aangetast worden.

Zonlicht en frisse lucht

Een oude geur verdwijnt soms al een stuk door het bakje gewoon buiten te laten staan. Zonlicht en frisse lucht helpen om vocht en geurdeeltjes te laten verdwijnen. Zet het bakje open en zonder deksel een paar uur in de zon of op een goed geventileerde plek.

Dit is geen wondermiddel voor diepe geuren, maar het werkt goed als ondersteuning na het wassen of weken. Het is ook eenvoudig en kost niets. Zorg wel dat het bakje niet te lang in direct fel zonlicht staat, want sommige plastics kunnen verkleuren of bros worden.

Wat je beter niet kunt doen

Er zijn een paar veelgemaakte fouten die de geur juist verergeren of het bakje beschadigen. Vermijd deze aanpakken:

• Schuurspons of staalwol gebruiken. Krassen maken het plastic ruwer, waardoor geur nog makkelijker blijft hangen.
• Bleekmiddel of chloor gebruiken. Dit doodt bacteriën, maar verwijdert niet altijd de geur en kan plastic aantasten.
• Heet water direct op koud plastic. Grote temperatuurverschillen kunnen plastic vervormen of scheuren.
• Bakje nat opbergen. Vocht in een afgesloten kast houdt geurtjes juist vast.
• Sterk ruikende schoonmaakmiddelen gebruiken. Die vervangen de ene geur door de andere en zijn niet altijd veilig voor voedselcontact.

Gebruik liever middelen die bedoeld zijn voor de keuken en die je goed kunt uitspoelen. Baking soda en azijn zijn dat wel, zolang je ze niet overdrijft en het bakje daarna goed schoonmaakt.

Wanneer een bakje niet meer te redden is

Soms lukt het niet om een geur volledig te verwijderen. Dat gebeurt vooral bij oud plastic met veel krassen, bij bakjes die lang met sterk ruikend eten in de kast hebben gestaan, of bij plastic dat al wat bros of verkleurd is.

Als je na meerdere behandelingen nog steeds een duidelijke geur ruikt, is het verstandig om het bakje niet meer voor voedsel te gebruiken. Je kunt het nog wel gebruiken voor niet-voedsel zoals schroefjes, knutselspullen of planten. Voor eten kun je beter een nieuw bakje nemen, zeker als je het vaak gebruikt.

Voorkomen is natuurlijk beter dan genezen. Bewaar sterk ruikende gerechten niet te lang in plastic, laat resten niet dagen in het bakje staan en droog bakjes goed voordat je ze opbergt. Zo blijft de kans op een oude geur een stuk kleiner.

Verschillende methoden vergeleken

Niet elke methode werkt even goed voor elke situatie. De tabel hieronder zet de belangrijkste aanpakken naast elkaar, zodat je kunt kiezen wat het beste past bij jouw bakje en jouw geur.

Met baking soda en azijn kom je in de meeste gevallen een heel eind. Begin met de mildste methode, herhaal zo nodig en geef het bakje de tijd om te drogen. Als de geur dan nog niet weg is, weet je dat het plastic de geur echt heeft opgenomen en dat vervangen de beste keuze is.

Bronnen

1. extension.purdue.edu — Cleaning Reusables
2. blogs.ifas.ufl.edu — Baking Soda: A Pantry Powerhouse – UF/IFAS Extension Wakulla County
3. enewsletters.k-state.edu — Storing Holiday Leftovers – You Asked It!
4. oconto.extension.wisc.edu — Microsoft Word – Baking Soda
5. extension.illinois.edu — Cleaning and Sanitizing | Food Safety | Illinois Extension | Illinois