Een koude tocht langs het raam? Met deze eenvoudige test vind je de oorzaak

Waarom tocht langs het raam ontstaat

Tocht bij een raam wordt meestal veroorzaakt door luchtinfiltratie: buitenlucht dringt naar binnen via kieren, naden en aansluitingen rond het raamkozijn. Volgens de Amerikaanse milieuorganisatie EPA is dit een van de belangrijkste routes waarlangs buitenlucht een woning binnendringt. Ook het type raam speelt een rol: draairamen en klapramen hebben bewegende delen die na verloop van tijd kunnen gaan lekken.

Daarnaast kunnen kieren ontstaan door krimp van hout, slijtage van tochtbanden of een slechte plaatsing van het raam. Zelfs kleine openingen kunnen voor een duidelijke tocht zorgen, vooral bij harde wind of een groot temperatuurverschil tussen binnen en buiten.

De eenvoudige test: zo spoor je tocht op

Je hebt geen dure apparatuur nodig om luchtlekken op te sporen. Een simpele test met een rookbron, zoals een wierookstokje of een speciale rookpen, werkt verrassend goed. Het Amerikaanse ministerie van Energie (DOE) raadt deze methode aan in hun officiële richtlijnen voor energie-audits.

Wat heb je nodig?

• Een wierookstokje of een rookpen (verkrijgbaar bij bouwmarkten of online)
• Een aansteker of lucifers
• Een rustige dag zonder harde wind (of sluit ramen en deuren in de buurt)
• Een pen en papier om aantekeningen te maken

Zo voer je de test uit

1. Steek het wierookstokje aan en laat het even branden tot er een duidelijke rookstroom ontstaat.
2. Beweeg het stokje langzaam langs de randen van het raam, zowel aan de binnenkant als bij het kozijn.
3. Let op of de rook horizontaal wordt afgebogen of wegtrekt. Dit duidt op een luchtstroom.
4. Herhaal dit bij elke kier, hoek en aansluiting van het raam.
5. Noteer de plekken waar je tocht vindt, zodat je gericht kunt repareren.

Let op: beweeg de rookbron niet te snel, anders is het lastig om subtiele luchtstromen te zien. Doe de test bij voorkeur op een dag met een duidelijk temperatuurverschil tussen binnen en buiten, dan is de tocht het beste waarneembaar.

Andere manieren om luchtlekken te vinden

Naast de rooktest zijn er nog andere methoden die je kunt gebruiken, afhankelijk van wat je in huis hebt.

De natte-handtest

Maak je hand nat en houd deze voor de kier. Je huid is gevoelig voor luchtstromen en je voelt snel of er tocht is. Dit is een snelle eerste check, maar minder nauwkeurig dan een rooktest.

Tochtstrip of kaarsvlam

Een dun stukje papier of een kaarsvlam kan ook helpen. Houd het papier bij de kier; beweegt het, dan is er luchtstroom. Een kaarsvlam is echter minder veilig en kan gevaarlijk zijn in de buurt van gordijnen of andere brandbare materialen.

Professionele inspectie

Als je geen tocht kunt vinden maar wel last blijft houden, kan een energieadviseur met een infraroodcamera of een blowerdoortest de woning grondig onderzoeken. Dit is vooral nuttig bij slecht geïsoleerde huizen of als je vermoedt dat er grotere constructiefouten zijn.

Veelvoorkomende oorzaken van tocht bij het raam

Om het probleem goed aan te pakken, is het belangrijk om te weten wat de tocht precies veroorzaakt. Hieronder vind je de meest voorkomende oorzaken.

Versleten tochtbanden

Tochtbanden rond het raam slijten na verloop van tijd, vooral bij veelvuldig gebruik. Ze kunnen uitdrogen, scheuren of loslaten. Controleer of het rubber nog soepel is en goed aansluit.

Kieren tussen kozijn en muur

De aansluiting tussen het raamkozijn en de muur kan na verloop van tijd openstaan, bijvoorbeeld door krimp van het hout of door verzakking van de woning. Deze kieren zijn vaak te vinden aan de boven- of onderkant van het kozijn.

Slecht sluitende ramen

Als het raam niet goed sluit, kan er lucht langs de randen stromen. Dit kan komen door een verkeerde afstelling van het hang- en sluitwerk, of doordat het raam is uitgelubberd.

Roosters en ventilatieopeningen

Sommige ramen hebben ventilatieroosters die altijd openstaan. Deze zijn bedoeld voor ventilatie, maar kunnen in de winter voor tocht zorgen. Overweeg om ze te voorzien van een tochtkapje of ze tijdelijk te sluiten.

Hoe los je tocht bij het raam op?

Zodra je weet waar de tocht vandaan komt, kun je gericht actie ondernemen. De oplossing hangt af van de oorzaak en de grootte van de kier.

Tochtbanden vervangen

Versleten tochtbanden kun je eenvoudig zelf vervangen. Meet de oude band op en koop een nieuwe die past. Let op dat je de juiste maat en vorm kiest, want er zijn verschillende profielen. Verwijder de oude band en plak de nieuwe op een schoon en droog oppervlak.

Kieren dichten met kit of pur

Voor kieren tussen kozijn en muur kun je kit of purschuim gebruiken. Kit is geschikt voor kleinere kieren, terwijl pur beter is voor grotere openingen. Zorg dat de ondergrond schoon en vetvrij is voordat je kit aanbrengt. Laat de kit goed uitharden voordat je het raam weer sluit.

Het raam bijstellen

Als het raam niet goed sluit, kun je het hang- en sluitwerk bijstellen. Draai de stelbouten aan de scharnieren of het sluitmechanisme voorzichtig bij tot het raam gelijkmatig sluit. Dit is een nauwkeurig werkje, maar vaak goed zelf te doen.

Tochtstrips aanbrengen

Voor eenvoudige kieren kun je zelfklevende tochtstrips gebruiken. Deze zijn verkrijgbaar in verschillende diktes en materialen, zoals schuim of rubber. Knip de strip op maat en plak hem op de juiste plaats. Dit is een snelle en goedkope oplossing.

Vergelijking van tochtoplossingen

Om je te helpen kiezen, vind je hieronder een overzicht van de meest gebruikte methoden om tocht bij het raam tegen te gaan.

De keuze hangt af van de grootte van de kier, je budget en je handigheid. Begin altijd met de goedkoopste en eenvoudigste oplossing en test daarna opnieuw of de tocht is verdwenen.

Voorkomen is beter dan genezen

Om tocht in de toekomst te voorkomen, is het belangrijk om je ramen goed te onderhouden. Controleer jaarlijks de tochtbanden, kitnaden en het hang- en sluitwerk. Smeer bewegende delen indien nodig en vervang versleten onderdelen op tijd. Ook het goed ventileren van de woning helpt om vochtproblemen te voorkomen, die op hun beurt weer kieren kunnen veroorzaken.

Met de eenvoudige rooktest kun je zelf snel en effectief luchtlekken opsporen. Zo weet je precies waar je moet ingrijpen en kun je genieten van een comfortabeler en energiezuiniger huis.

Bronnen

1. energy.gov — Consumer Guide to Home Energy Assessments
2. epa.gov — How does outdoor air enter a building? | US EPA